ایران و عربستان سعودی بهعنوان دو بازیگر کلیدی و رقیب منطقهای در خاورمیانه، نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به معادلات امنیتی و سیاسی منطقه ایفا میکنند. روابط پرتنش و گاه رقابتی این دو کشور، بهویژه پس از آغاز بیداریهای اسلامی و تغییر در موازنه قدرت منطقهای، ابعاد جدیدی یافته است. یمن، بهعنوان یکی از مهمترین میدانهای رقابت نیابتی تهران و ریاض، بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیک، گذرگاههای راهبردی و پیوندهای فراملی، در مرکز این تقابل قرار دارد. این پژوهش به بررسی پیامدهای توافق عادیسازی روابط ایران و عربستان سعودی در مارس ۲۰۲۳، با محوریت نقش میانجیگرانه چین، بر روند حلوفصل بحران یمن میپردازد. با اتخاذ چارچوب نظری «موازنه قدرت» و با بهرهگیری از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی، دادههای این مطالعه از طریق تحلیل ثانویه کیفی ادبیات دانشگاهی معتبر گردآوری شدهاند. پرسش محوری تحقیق این است که چگونه این تغییر ژئوپلیتیک در سطح کلان، بر معادلات و پویاییهای جنگ نیابتی در یمن تأثیر گذاشته است. یافتهها حاکی از آن است که عادیسازی روابط، عمدتاً از طریق مکانیسمهای کاهش تنش نیابتی و ایجاد کانالهای غیرمستقیم ارتباطی بین طرفین درگیر، به عنوان یک متغیر میانجی تسهیلگر عمل کرده است. این امر به شکلگیری فضایی برای کاهش نسبی شدت درگیریها و انتقال تدریجی تمرکز از رویکرد نظامی به گفتمان سیاسی در یمن منجر شده است. با این حال، تحلیل دادهها نشان میدهد که این تأثیر، اگرچه معنادار، لزوماً تعیینکننده نیست. دستیابی به یک صلح پایدار در یمن در گرو متغیرهای درونزا و اساسیتری از قبیل توانمندسازی نهادهای سیاسی بومی، حل منازعات بینالاجماعی داخلی و شکلگیری یک چارچوب حکمرانی فراگیر است. در این میان، نقش ایران و عربستان عمدتاً در حیطه تعدیل رفتار گروههای نیابتی و تقویت روندهای چندجانبه صلح قابل تعریف است.در نتیجه، میتوان استدلال کرد که توافق ۲۰۲۳ اگرچه به خودی خود قادر به خاتمه بحران یمن نیست، اما با کاهش شدت منازعه و بازتعریف بخشی از پارامترهای امنیت منطقهای، به عنوان یک عامل کاتالیزور در تسریع گذار به سوی یک راهحل سیاسی پایدار عمل میکند.
. (1404). پیامدهای دیپلماسی نوین ایران و عربستان بر روند صلح در یمن: مطالعه موردی توافق ۲۰۲۳(1401). (e239950). مطالعات منطقهای و جهان اسلام, 1(3), e239950
MLA
. "پیامدهای دیپلماسی نوین ایران و عربستان بر روند صلح در یمن: مطالعه موردی توافق ۲۰۲۳(1401)" .e239950 , مطالعات منطقهای و جهان اسلام, 1, 3, 1404, e239950.
HARVARD
. (1404). 'پیامدهای دیپلماسی نوین ایران و عربستان بر روند صلح در یمن: مطالعه موردی توافق ۲۰۲۳(1401)', مطالعات منطقهای و جهان اسلام, 1(3), e239950.
CHICAGO
, "پیامدهای دیپلماسی نوین ایران و عربستان بر روند صلح در یمن: مطالعه موردی توافق ۲۰۲۳(1401)," مطالعات منطقهای و جهان اسلام, 1 3 (1404): e239950,
VANCOUVER
. پیامدهای دیپلماسی نوین ایران و عربستان بر روند صلح در یمن: مطالعه موردی توافق ۲۰۲۳(1401). مطالعات منطقهای و جهان اسلام. 1404;1(3):e239950.
