مطالعات منطقه‌ای و جهان اسلام

مطالعات منطقه‌ای و جهان اسلام

تأثیر هویت اسلامی بر سیاست خارجی خاورمیانه‌ای ترکیه معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی - آینده پژوهی انقلاب اسلامی - دانشگاه جامع انقلاب اسلامی - تهران ایران
2 دانشجو دکتری، گروه حقوق بین الملل عمومی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار، دانشگاه جامع امام حسین، تهران، ایران
چکیده
این پژوهش به بررسی تأثیر هویت اسلامی بر گفتمان سیاست خارجی جدید جمهوری ترکیه می‌پردازد. فرضیه اصلی پژوهش این است که هویت اسلامی، به‌ویژه تحت تأثیر حزب عدالت و توسعه، نقش کلیدی در شکل‌دهی به رویکردهای سیاست خارجی ترکیه در خاورمیانه ایفا می‌کند. سؤال اصلی این است که چگونه هویت اسلامی بر جهت‌گیری‌های سیاست خارجی ترکیه در منطقه تأثیر می‌گذارد؟در مبانی نظری، پژوهش بر رویکرد سازه‌انگاری هویتی تکیه دارد که هویت اسلامی را پدیده‌ای برساخته و پویا می‌داند که از طریق گفتمان و کنش‌های نمادین نخبگان سیاسی شکل می‌گیرد و به بازتعریف منافع و اولویت‌های سیاست خارجی ترکیه کمک می‌کند. تحلیل گفتمان انتقادی با الهام از چارچوب فرکلاف برای بررسی نحوه نهادینه‌شدن مفاهیم اسلامی در سیاست خارجی به کار گرفته شده است. در این چارچوب، گفتمان اسلامی ابزاری برای مشروعیت‌بخشی داخلی و تقویت جایگاه بین‌المللی ترکیه در جهان اسلام محسوب می‌شود.روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل منابع تاریخی، مطالعات پیشین و مصاحبه‌های تخصصی با کارشناسان سیاست خارجی ترکیه است. داده‌ها از طریق بررسی اسناد رسمی، مقالات علمی و تحلیل گفتمان سیاستمداران گردآوری شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد هویت اسلامی، به‌ویژه در دوران حزب عدالت و توسعه، موجب تقویت رویکردهای انتقادی نسبت به غرب، تأکید بر استقلال استراتژیک و افزایش نفوذ ترکیه در جهان اسلام شده است. در نهایت، پژوهش نتیجه می‌گیرد که هویت اسلامی به‌عنوان یکی از عناصر مؤثر، نقش محوری در تحولات سیاست خارجی ترکیه در خاورمیانه دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Impact of Islamic Identity on Contemporary Türkiye's Middle Eastern Foreign Policy

نویسندگان English

Hassan jafarzadeh 1
Benyamin Taheri 2
Hamid Khosravi 3
1 PhD Student in Political Studies of the Islamic Revolution - Future Studies of the Islamic Revolution - Islamic Revolution University - Tehran, Iran
2 PhD student, Department of International Law, Islamic Revolution University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Imam Hossein University, Tehran, Iran
چکیده English

This study examines the impact of Islamic identity on the new foreign policy discourse of the Republic of Turkey. The main hypothesis of the study is that Islamic identity, especially under the influence of the Justice and Development Party, plays a key role in shaping Turkey’s foreign policy approaches in the Middle East. The main question is how does Islamic identity affect Turkey’s foreign policy orientations in the region? In theoretical foundations, the study relies on an identity constructivist approach that considers Islamic identity as a constructed and dynamic phenomenon that is shaped through the discourse and symbolic actions of political elites and helps redefine Turkey’s foreign policy interests and priorities. Critical discourse analysis inspired by the Fairclough framework has been used to examine how Islamic concepts are institutionalized in foreign policy. In this framework, Islamic discourse is considered a tool for domestic legitimization and strengthening Turkey’s international position in the Islamic world. The research method is qualitative and based on the analysis of historical sources, previous studies, and specialized interviews with Turkish foreign policy experts. The data were collected through the review of official documents, scientific articles and analysis of politicians' discourse. The results show that Islamic identity, especially during the Justice and Development Party era, has strengthened critical approaches towards the West, emphasized strategic independence and increased Turkey's influence in the Islamic world.

کلیدواژه‌ها English

Islamic identity
Turkish foreign policy
Justice and Development Party
Middle East
Constructivism